سؤالی که زیاد از ما می‌پرسند این است: «اتریوم این همه ارتقا گرفت، ETF گرفت، چرا باز هم از بیت‌کوین عقب ماند؟» جواب کوتاهش این است که در ترید اتریوم، خبر خوب و قیمت خوب دو چیز جدا هستند. اتریوم دارایی‌ای است که هم به بیت‌کوین وابسته است، هم به اشتهای بازار برای ریسک، و هم به داستان خودش.
در این راهنما فرض می‌کنیم اسم اتریوم را شنیده‌اید و می‌دانید پلتفرم قراردادهای هوشمند است. تمرکز ما روی چیزهایی است که برای معامله‌گر مهم است: عرضه ETH واقعاً چطور تغییر می‌کند، نسبت ETH/BTC چه می‌گوید، ارتقاها چه اثری روی قیمت داشته‌اند و نهنگ‌ها در بازار مشتقات اتریوم چه می‌کنند.
اتریوم با بیت‌کوین چه فرقی دارد؟
| ویژگی | بیت‌کوین (BTC) | اتریوم (ETH) |
|---|---|---|
| روایت اصلی | ذخیره ارزش، طلای دیجیتال | زیرساخت دیفای، استیبل‌کوین‌ها و لایه ۲ها |
| اجماع | اثبات کار (PoW) | اثبات سهام (PoS) از سال ۲۰۲۲ |
| عرضه | سقف ۲۱ میلیون | بدون سقف ثابت؛ صدور منهای سوزاندن |
| درآمد نگهداری | ندارد | پاداش استیکینگ |
| نوسان | معمولاً کمتر | معمولاً بیشتر از BTC |
این تفاوت‌ها در عمل یعنی ETH در روزهای پرریسک معمولاً بیشتر از BTC می‌ریزد و در روزهای خوش‌بینی گاهی بیشتر بالا می‌رود. اگر راهنمای ترید بیت‌کوین را خوانده‌اید، بیشتر اصول همان است. فقط باید حد ضرر را بازتر و حجم را کوچک‌تر بگیرید.
عرضه اتریوم: سوزاندن، صدور و افسانه کم‌یابی
از ارتقای EIP-1559 در سال ۲۰۲۱، بخشی از کارمزد هر تراکنش سوزانده می‌شود. از طرف دیگر، شبکه به ولیدیتورها ETH جدید پاداش می‌دهد. اینکه عرضه کم شود یا زیاد، به این بستگی دارد که کدام بیشتر باشد. در دوره‌هایی که شبکه خیلی شلوغ بود، سوزاندن بیشتر بود و عرضه کم شد.
بعد از ارتقای Dencun در اسفند ۱۴۰۲ (مارس ۲۰۲۴)، کارمزد لایه ۲ها خیلی ارزان شد. برای کاربر خوب بود، ولی مقدار سوزانده‌شده هم پایین آمد و عرضه ETH در بیشتر دوره‌های بعد از آن کمی رشد کرد. پس تحلیلی که فقط روی شعار «اتریوم کم‌یاب می‌شود» بنا شده، پایه محکمی ندارد. اگر می‌خواهید بدانید کارمزد چطور حساب می‌شود، مقاله گس فی را ببینید.
ارتقاهای شبکه و رفتار قیمت
اتریوم تقریباً هر سال یک ارتقای بزرگ دارد: Merge در ۲۰۲۲، Shapella در ۲۰۲۳ که برداشت استیک را ممکن کرد، Dencun در ۲۰۲۴، Pectra در اردیبهشت ۱۴۰۴ و Fusaka در آذر ۱۴۰۴. ارتقای بعدی با نام Glamsterdam هم در حال آزمایش روی تست‌نت است و هنوز تاریخ قطعی برای شبکه اصلی ندارد.
از نگاه تریدر، الگوی آشنای «با شایعه بخر، با خبر بفروش» بارها دیده شده است. هیجان قبل از ارتقا قیمت را بالا می‌برد و روز اجرا خبری برای خریدار جدید باقی نمی‌ماند. این قانون نیست، ولی دلیل خوبی است که روز ارتقا با اهرم بالا وارد نشوید.
نسبت ETH/BTC؛ مهم‌ترین نمودار در ترید اتریوم
نسبت ETH/BTC نشان می‌دهد هر اتریوم چند بیت‌کوین می‌ارزد. اگر قیمت دلاری ETH بالا برود ولی این نسبت پایین بیاید، یعنی نگه داشتن BTC در همان مدت بهتر بوده است. ما قبل از هر معامله میان‌مدت ETH اول این نمودار را نگاه می‌کنیم.
رشد پایدار ETH/BTC در گذشته معمولاً همراه شروع دوره‌هایی بوده که آلت‌کوین‌ها بهتر از بیت‌کوین عمل کرده‌اند. برای همین آن را کنار دامیننس بیت‌کوین و شاخص آلت‌کوین سیزن می‌گذاریم. وقتی دامیننس می‌ریزد و ETH/BTC بالا می‌رود، روایت چرخش پول به آلت‌ها جان می‌گیرد.
فیوچرز اتریوم: حد ضرر بازتر، حجم کوچک‌تر
چون ETH نوسان بیشتری دارد، حد ضرری که برای BTC منطقی است، برای اتریوم معمولاً زود فعال می‌شود. راه‌حل بزرگ کردن اهرم نیست. باید حد ضرر را بازتر و حجم را کمتر بگیرید.
مثال فرضی: سرمایه ۱,۰۰۰ تتر و ریسک مجاز هر معامله ۲ درصد، یعنی ۲۰ تتر. اگر در بیت‌کوین حد ضرر ۳ درصد بود، برای اتریوم حد ضرر را ۵ درصد می‌گذارید. حجم پوزیشن می‌شود ۲۰ تقسیم بر ۰.۰۵، یعنی ۴۰۰ تتر. با اهرم ۲ حدود ۲۰۰ تتر مارجین لازم دارید. ریسک دلاری همان ۲۰ تتر است، فقط فضای نفس کشیدن پوزیشن بیشتر شده.
نهنگ‌های اتریوم و پوزیشن‌های هج
در بازار مشتقات اتریوم، خیلی از شورت‌های بزرگ اصلاً شرط‌بندی روی ریزش نیستند. کسی که ETH استیک کرده یا صندوقی که ETH اسپات دارد، ممکن است برای پوشش ریسک در فیوچرز شورت بگیرد. اگر هر شورت بزرگی را سیگنال فروش بدانید، زیاد اشتباه می‌کنید. روش تشخیص را در مقاله نهنگ جهت‌دار یا هجر نوشته‌ایم.
در نهنگ رادار می‌توانید پوزیشن‌های ETH نهنگ‌های هایپرلیکویید را با قیمت ورود و لیکوییدیشن ببینید و در صفحه ETF اتریوم جریان صندوق‌ها را دنبال کنید. ETFهای اسپات اتریوم از مرداد ۱۴۰۳ (ژوئیه ۲۰۲۴) معامله می‌شوند و بعضی صندوق‌های جدیدتر بخشی از ETH خود را استیک هم می‌کنند. این ترکیب داده (صندوق‌ها از یک طرف و نهنگ‌های اهرمی از طرف دیگر) تصویر کامل‌تری از تقاضا می‌دهد.
سه اشتباه رایج در ترید ETH
- خرید اتریوم فقط به خاطر یک ارتقای پیش رو، بدون نگاه به نسبت ETH/BTC و وضعیت کلی بازار.
- استفاده از همان اهرم و حد ضرر بیت‌کوین برای ETH، در حالی که نوسان دو دارایی یکی نیست.
- قفل کردن همه ETH در استیکینگ یا دیفای و فراموش کردن اینکه در ریزش تند، فروش یا برداشت ممکن است زمان‌بر باشد. درباره این ریسک در مقاله استیک کردن بیشتر گفته‌ایم.
برای حرکت‌های بزرگ نهنگ‌ها روی ETH هشدار بگذارید
هشدار نهنگ خاص یا حرکت دارایی را تنظیم کنید و پیام آن را در تلگرام یا ایمیل بگیرید.
ساخت هشدارسوالات متداول
ترید اتریوم سخت‌تر از بیت کوین است؟
سخت‌تر نیست، ولی نوسان ETH معمولاً بیشتر است. پس حد ضرر بازتر و حجم پوزیشن کوچک‌تری لازم دارد.
نسبت ETH/BTC چیست و کجا ببینم؟
این نسبت نشان می‌دهد هر اتریوم چند بیت‌کوین می‌ارزد و در بیشتر سایت‌های نمودار با نماد ETHBTC پیدا می‌شود. رشد آن یعنی اتریوم از بیت‌کوین قوی‌تر عمل کرده است.
آیا عرضه اتریوم کاهشی (Deflationary) است؟
نه همیشه. در دوره‌های شلوغی شبکه، سوزاندن از صدور بیشتر بوده و عرضه کم شده، اما بعد از ارزان شدن کارمزد لایه ۲ها در ۲۰۲۴، عرضه در بیشتر دوره‌ها کمی رشد کرده است.
بعد از ارتقای شبکه قیمت اتریوم بالا می‌رود؟
تضمینی ندارد. بارها دیده شده که هیجان قبل از ارتقا قیمت را بالا برده و بعد از اجرا اصلاح آمده است.
اتریوم بخرم یا بیت کوین؟
نقش این دو متفاوت است. بیت‌کوین معمولاً دارایی کم‌نوسان‌تر است و اتریوم به رشد دیفای و لایه ۲ها وابسته‌تر. ترکیب آن‌ها به تحمل ریسک شما بستگی دارد و این توصیه سرمایه‌گذاری نیست.
این مطلب برای آموزش نوشته شده و توصیه مالی یا سیگنال خرید و فروش نیست. معاملات ارز دیجیتال، به‌خصوص با اهرم، ریسک بالایی دارد؛ پیش از هر تصمیم، تحقیق خودتان را انجام دهید.