هاوینگ بیت‌کوین (Halving) چیست؟ تأثیرش بر قیمت و هاوینگ بعدی

آوریل ۲۰۲۴ که هاوینگ چهارم اتفاق افتاد، خیلی‌ها منتظر بودند قیمت همان هفته جهش کند. نکرد. ماه‌ها نوسان خسته‌کننده آمد و بعد قیمت راهش را پیدا کرد. اگر هاوینگ بیت‌کوین را یک «دکمه پامپ» با تاریخ مشخص فرض کنید، احتمالاً همین ناامیدی را تجربه می‌کنید. اگر بفهمید دقیقاً چه چیزی را عوض می‌کند، می‌توانید آن را درست در تحلیلتان بگذارید.

هاوینگ بیت‌کوین چیست؟

بیت‌کوین جدید فقط از یک راه ساخته می‌شود: به‌عنوان پاداش به ماینری که بلاک جدید را استخراج می‌کند. هاوینگ (Halving) یعنی نصف شدن این پاداش. این اتفاق هر ۲۱۰,۰۰۰ بلاک یک بار رخ می‌دهد. چون هر بلاک به‌طور میانگین حدود ۱۰ دقیقه طول می‌کشد، این فاصله تقریباً چهار سال می‌شود. قاعده‌اش از روز اول در کد بیت‌کوین نوشته شده و هیچ‌کس نمی‌تواند به‌تنهایی آن را عوض کند.

هدف این طراحی، کمیاب‌تر شدن تدریجی بیت‌کوین است. عرضه کل هرگز از ۲۱ میلیون واحد بیشتر نمی‌شود و سرعت رسیدن به این سقف با هر هاوینگ کندتر می‌شود.

تاریخچه هاوینگ‌های بیت‌کوین

هاوینگ و قیمت: منطق و تبصره‌ها

منطق اصلی عرضه و تقاضاست. اگر تقاضا ثابت بماند و عرضه جدید نصف شود، فشار فروش ماینرها کم می‌شود و قیمت باید به سمت بالا فشار بگیرد. در سه چرخه قبلی، سقف‌های بزرگ قیمت تقریباً یک تا یک سال و نیم بعد از هاوینگ ثبت شدند و بعد بازار نزولی سنگینی آمد. همین الگو باعث شد مفهوم «چرخه چهارساله» در فرهنگ کریپتو جا بیفتد.

اما چند تبصره جدی وجود دارد:

• نمونه آماری بسیار کوچک است: فقط چهار هاوینگ داشته‌ایم. نتیجه‌گیری قطعی از چهار داده، بیشتر روایت است تا قانون.
• اثر عرضه کوچک‌تر می‌شود: با هر هاوینگ، عرضه جدید سهم کوچک‌تری از کل بازار و از حجم معاملات روزانه دارد. همین کاهش ۴۵۰ بیت‌کوینی در روز، در برابر حجم معاملات بازار عدد کوچکی است.
• عوامل دیگر پررنگ‌تر شده‌اند: ورود ETFهای اسپات بیت‌کوین در ژانویه ۲۰۲۴، نرخ بهره و سیاست‌های پولی، حالا می‌توانند اثری بیشتر از خود هاوینگ داشته باشند. در چرخه اخیر، بیت‌کوین حتی پیش از هاوینگ سقف تاریخی جدید زد؛ اتفاقی که در دوره‌های قبل دیده نشده بود.
• بازار از قبل می‌داند: تاریخ هاوینگ از سال‌ها قبل مشخص است و بخشی از اثرش زودتر در قیمت لحاظ می‌شود.

جریان ورود و خروج پول به ETFها را می‌توانید در صفحه ETF بیت‌کوین دنبال کنید. این یکی از داده‌هایی است که در چرخه فعلی کنار هاوینگ باید دید.

هاوینگ برای ماینرها چه معنایی دارد؟

برای ماینرها، هاوینگ یعنی نصف شدن یک‌شبه درآمد اصلی. ماینرهایی که برق گران یا دستگاه قدیمی دارند ممکن است از رده خارج شوند یا مجبور شوند بخشی از ذخایرشان را بفروشند. به همین دلیل معمولاً بعد از هاوینگ به نرخ هش و رفتار ماینرها توجه می‌شود. توضیح بیشتر را در نرخ هش ببینید. در بلندمدت، با کوچک‌تر شدن پاداش بلاک، امنیت شبکه بیشتر به کارمزد تراکنش‌ها وابسته می‌شود. این یکی از بحث‌های باز درباره آینده بیت‌کوین است.

هاوینگ بعدی بیت‌کوین کی است؟

هاوینگ پنجم در بلاک ۱,۰۵۰,۰۰۰ اتفاق می‌افتد و پیش‌بینی می‌شود حدود سال ۲۰۲۸ باشد. تاریخ دقیقش به سرعت استخراج بلاک‌ها بستگی دارد و هر چه نزدیک‌تر شویم، دقیق‌تر می‌شود. در این هاوینگ، پاداش به ۱.۵۶۲۵ بیت‌کوین می‌رسد. اکنون که این مطلب را به‌روز می‌کنیم (مهر ۱۴۰۵)، تقریباً در میانه دو هاوینگ هستیم.

هاوینگ‌ها تا زمانی ادامه دارند که پاداش به کوچک‌ترین واحد بیت‌کوین برسد. برآورد می‌شود آخرین بیت‌کوین حدود سال ۲۱۴۰ استخراج شود. پس از آن، درآمد ماینرها فقط از کارمزد خواهد بود.

تریدر با هاوینگ چه کند؟

تجربه ما این است که معامله روی خود تاریخ هاوینگ کار عاقلانه‌ای نیست؛ اطراف آن معمولاً پر از هیجان و نوسان بی‌جهت است. هاوینگ را بهتر است یک عامل پس‌زمینه در تحلیل بلندمدت بدانید. برای سرمایه‌گذار بلندمدت، روشی مثل خرید پله‌ای (DCA) معمولاً منطقی‌تر از تلاش برای پیدا کردن کف دقیق است. برای اینکه بدانید بازار در کدام مرحله از چرخه است، شاخص‌های چرخه بازار و شاخص ترس و طمع کمک می‌کنند. برای دیدن رفتار سرمایه‌های بزرگ هم مقاله اکومولیشن را بخوانید.

یک هشدار هم درباره کانال‌های سیگنال: هر بار که هاوینگ نزدیک می‌شود، پیام‌هایی مثل «آخرین فرصت خرید قبل از هاوینگ» یا «فلان آلت‌کوین بعد از هاوینگ ۵۰ برابر می‌شود» در تلگرام زیاد می‌شود. هاوینگ فقط روی عرضه بیت‌کوین اثر مستقیم دارد. هر ادعایی درباره اثر قطعی آن روی یک توکن دیگر، معمولاً بازاریابی است، نه تحلیل.