دو نفر هر دو با اهرم ۱۰ یک پوزیشن لانگ ۵,۰۰۰ دلاری روی بیت‌کوین باز می‌کنند. بازار ۱۰٪ می‌ریزد. اولی لیکویید شده و ۵۰۰ دلار از دست داده؛ دومی هنوز پوزیشنش باز است ولی ۵۰۰ دلار ضرر شناور دارد و اگر ریزش ادامه پیدا کند، ممکن است کل حسابش برود. فرق این دو نفر فقط یک تنظیم است: نوع مارجین.
مارجین (Margin) پولی است که به عنوان وثیقه برای باز کردن پوزیشن اهرمی کنار می‌گذارید. صرافی به شما پوزیشن بزرگ‌تری می‌دهد، ولی ضررها از همین وثیقه کم می‌شود و وقتی وثیقه به حداقلی مشخص برسد، پوزیشن بسته می‌شود. فهم دقیق اینکه مارجین چیست و چطور حساب می‌شود، شاید مفیدترین چیزی باشد که قبل از معاملات فیوچرز یاد می‌گیرید.
مارجین اولیه و مارجین نگهداری
دو عدد اصلی در هر پوزیشن وجود دارد. مارجین اولیه (Initial Margin) مبلغی است که برای باز کردن پوزیشن لازم است و از تقسیم ارزش پوزیشن بر اهرم به دست می‌آید. پوزیشن ۱۰,۰۰۰ دلاری با اهرم ۱۰ یعنی ۱,۰۰۰ دلار مارجین اولیه.
مارجین نگهداری (Maintenance Margin) کف وثیقه است. تا وقتی وثیقه پوزیشن بالاتر از این کف باشد، پوزیشن باز می‌ماند. وقتی ضررها وثیقه را به زیر این کف برسانند، موتور لیکوییدیشن وارد می‌شود. در هایپرلیکویید مارجین نگهداری برابر نصف مارجین اولیه در حداکثر اهرم مجاز آن دارایی است. مثلاً اگر حداکثر اهرم یک دارایی ۲۰ باشد، مارجین اولیه در آن اهرم ۵٪ و مارجین نگهداری ۲.۵٪ ارزش پوزیشن است. سقف اهرم برای هر دارایی فرق می‌کند و ممکن است تغییر کند، پس عدد دقیق را همیشه در خود صرافی چک کنید.
کراس مارجین (Cross Margin) چطور کار می‌کند؟
در کراس مارجین، کل موجودی حساب پشتوانه همه پوزیشن‌هاست. سود شناور یک پوزیشن می‌تواند ضرر پوزیشن دیگر را پوشش دهد و تا وقتی ارزش کل حساب از مجموع مارجین‌های نگهداری بیشتر باشد، چیزی بسته نمی‌شود. نتیجه این است که قیمت لیکوییدیشن دورتر می‌رود.
روی دیگر سکه هم واضح است: اگر یک پوزیشن بد پیش برود، از کل حساب می‌خورد. خیلی از کسانی که می‌گویند «یک‌شبه کل حسابم رفت»، کراس مارجین داشتند و یک پوزیشن اهرمی را بدون استاپ رها کرده بودند.
ایزوله مارجین (Isolated Margin) چطور کار می‌کند؟
در ایزوله مارجین، برای هر پوزیشن یک مبلغ مشخص کنار می‌گذارید و فقط همان مبلغ در خطر است. اگر پوزیشن لیکویید شود، بقیه حساب دست‌نخورده می‌ماند. هزینه‌اش این است که چون وثیقه کمتری پشت پوزیشن است، قیمت لیکوییدیشن نزدیک‌تر است. در هایپرلیکویید و بیشتر صرافی‌ها می‌توانید بعد از باز کردن پوزیشن ایزوله، به مارجین آن اضافه کنید تا قیمت لیکوییدیشن دورتر شود.
مقایسه با عدد: همان پوزیشن، دو نتیجه متفاوت
مثال فرضی: موجودی حساب ۲,۰۰۰ دلار است. یک پوزیشن لانگ ۵,۰۰۰ دلاری با اهرم ۱۰ باز می‌کنید، پس مارجین اولیه ۵۰۰ دلار است. برای ساده‌سازی فرض کنید مارجین نگهداری ۱٪ ارزش پوزیشن، یعنی ۵۰ دلار باشد و کارمزد و فاندینگ را نادیده بگیریم.
| ایزوله (۵۰۰ دلار) | کراس (کل حساب ۲,۰۰۰ دلار) | |
|---|---|---|
| وثیقه پشت پوزیشن | ۵۰۰ دلار | ۲,۰۰۰ دلار |
| ضرری که قبل از لیکوییدیشن تحمل می‌شود | حدود ۴۵۰ دلار | حدود ۱,۹۵۰ دلار |
| حرکت قیمت تا لیکوییدیشن | حدود ۹٪ | حدود ۳۹٪ |
| اگر لیکویید شود چه می‌ماند؟ | حدود ۱,۵۰۰ دلار | تقریباً هیچ |
هیچ‌کدام ذاتاً بهتر نیست. ایزوله سقف ضرر را مشخص می‌کند و کراس فضای تنفس بیشتری می‌دهد. سؤال درست این است: اگر اشتباه کرده باشم، می‌خواهم با چه مبلغی از بازی بیرون بیایم؟ اگر جوابش «۵۰۰ دلار» است ولی کراس انتخاب کرده‌اید، در عمل ۲,۰۰۰ دلار را ریسک کرده‌اید.
مارجین کال و لیکوییدیشن در کریپتو
در بازارهای سنتی، کارگزار وقتی وثیقه کم می‌شود تماس می‌گیرد و فرصت می‌دهد پول اضافه کنید. در کریپتو معمولاً خبری از این فرصت نیست. ممکن است صرافی هشدار بدهد، ولی موتور لیکوییدیشن خودکار و بی‌درنگ کار می‌کند. پس «مارجین کال» در عمل یعنی همان لحظه‌ای که قیمت به سطح لیکوییدیشن رسیده است.
نکته مهم دیگر این است که لیکوییدیشن بر اساس مارک پرایس حساب می‌شود، نه آخرین قیمت معامله. برای جزئیات کامل این فرایند و راه‌های دور ماندن از آن، مقاله لیکویید شدن چیست را بخوانید.
کدام نوع مارجین برای شما مناسب است؟
- ایزوله: وقتی یک ایده مستقل دارید و می‌خواهید حداکثر ضرر از قبل معلوم باشد. برای بیشتر تازه‌کارها نقطه شروع منطقی‌تری است.
- کراس: وقتی چند پوزیشن مرتبط دارید که یکدیگر را پوشش می‌دهند، مثل یک لانگ و یک شورت برای هج، یا وقتی دقیقاً می‌دانید استاپ‌تان کجاست و کل حساب را برای همان استراتژی کنار گذاشته‌اید.
- ترکیبی: بعضی تریدرها برای پوزیشن‌های پرریسک ایزوله و برای پوزیشن‌های پایه کراس استفاده می‌کنند، یا اصلاً برای هر استراتژی یک حساب جدا دارند.
روی هایپرلیکویید پوزیشن‌ها روی زنجیره عمومی‌اند و در صفحه پوزیشن‌های نهنگ‌ها می‌توانید اندازه پوزیشن، اهرم و قیمت لیکوییدیشن کیف پول‌های بزرگ را ببینید. نگاه کردن به اینکه یک نهنگ چقدر با قیمت لیکوییدیشن فاصله دارد، درس خوبی درباره مدیریت مارجین است: کیف پول‌هایی که سال‌ها دوام آورده‌اند معمولاً فاصله زیادی از لیکوییدیشن نگه می‌دارند.
سه اشتباه رایج در مدیریت مارجین
- باز کردن پوزیشن با کراس مارجین بدون اینکه بدانید با کل حساب ریسک می‌کنید.
- اضافه کردن مداوم مارجین به پوزیشن ایزوله ضررده؛ این کار در عمل ایزوله را به کراس تبدیل می‌کند، فقط آهسته‌تر.
- خالی کردن حساب از موجودی آزاد برای باز کردن پوزیشن‌های بیشتر، طوری که هیچ حاشیه امنی برای نوسان باقی نمی‌ماند.
قیمت لیکوییدیشن نهنگ‌ها را زنده ببینید
در نهنگ رادار اهرم، مارجین و قیمت لیکوییدیشن پوزیشن‌های بزرگ هایپرلیکویید را دنبال کنید.
پوزیشن‌های نهنگهاسوالات متداول
مارجین در ترید چیست؟
مارجین وثیقه‌ای است که برای باز کردن پوزیشن اهرمی می‌گذارید. ضررهای پوزیشن از آن کم می‌شود و اگر به زیر مارجین نگهداری برسد، پوزیشن لیکویید می‌شود.
کراس مارجین بهتر است یا ایزوله؟
هیچ‌کدام همیشه بهتر نیست. ایزوله حداکثر ضرر هر پوزیشن را محدود می‌کند و برای تازه‌کارها مناسب‌تر است؛ کراس لیکوییدیشن را دورتر می‌برد ولی کل حساب را درگیر می‌کند.
مارجین نگهداری در هایپرلیکویید چقدر است؟
در هایپرلیکویید مارجین نگهداری نصف مارجین اولیه در حداکثر اهرم مجاز آن دارایی است. چون سقف اهرم برای هر دارایی فرق می‌کند، عدد دقیق را باید در خود صرافی دید.
مارجین کال چیست؟
مارجین کال یعنی وثیقه پوزیشن به حداقل مجاز نزدیک شده است. در صرافی‌های کریپتو معمولاً فرصتی برای واریز وجود ندارد و لیکوییدیشن خودکار انجام می‌شود.
آیا می‌شود بعد از باز کردن پوزیشن مارجین اضافه کرد؟
بله، در پوزیشن ایزوله می‌توانید مارجین اضافه کنید تا قیمت لیکوییدیشن دورتر شود. فقط مراقب باشید این کار به اضافه کردن پول به یک ایده اشتباه تبدیل نشود.
این مطلب برای آموزش نوشته شده و توصیه مالی یا سیگنال خرید و فروش نیست. معاملات ارز دیجیتال، به‌خصوص با اهرم، ریسک بالایی دارد؛ پیش از هر تصمیم، تحقیق خودتان را انجام دهید.